Op deze pagina vind je nuttige informatie over decretale en andere regels over gemeentelijke jeugdraden.
Jeugddecreet van 23 nov. 2023
Het Decreet Lokaal Jeugdbeleid uit 2012 is vervangen door het Jeugddecreet in 2023. Sinds 1 januari 2024 gelden volgende regels voor lokale jeugdraden:
Art.48, §1. Om het overleg en de inspraak bij de voorbereiding en de uitvoering van het jeugdbeleid voor te bereiden, inzonderheid in het kader van het meerjarenplan, (…) richt de gemeenteraad een jeugdraad op of erkent de gemeenteraad een al bestaande jeugdraad.
§2. De volgende personen zijn lid van de gemeentelijke jeugdraad:
1° geïnteresseerde kinderen en jongeren uit de gemeente, gecoöpteerd door de jeugdraad;
2° de afgevaardigden van de geïnteresseerde plaatselijke jeugdwerkinitiatieven die een actieve werking of rekrutering kunnen aantonen ten aanzien van kinderen en jongeren uit de gemeente.
Het lidmaatschap van de jeugdraad is onverenigbaar met:
1° een mandaat in de gemeenteraad en districtsraad;
2° het ambt van minister, staatssecretaris, burgemeester, schepen, districtsburgemeester, districtsschepen en hun kabinetsleden;
3° het statuut van personeelslid van de gemeente, een autonoom gemeentebedrijf en een intergemeentelijk samenwerkingsverband.
Het lidmaatschap van de jeugdraad kan niet als voorwaarde voor lokale subsidiëring worden gesteld.
§3. Het college van burgemeester en schepenen toont aan dat het advies vraagt aan de jeugdraad, ten minste bij de opmaak van het meerjarenplan en over andere aangelegenheden die betrekking hebben op het jeugdbeleid.
De jeugdraad kan op eigen initiatief advies uitbrengen over alle aangelegenheden die de jeugd betreffen. Dat advies is niet bindend.
Het college van burgemeester en schepenen motiveert bij het nemen van beslissingen waarom het college het advies van de jeugdraad niet of maar gedeeltelijk volgt.
Naast deze decretale regels voor de Jeugdraden kunnen gemeenteraden nog andere initiatieven nemen om de inspraak van kinderen en jongeren te bevorderen conform artikel 304 van het Decreet Lokaal Bestuur.
Ook de Brusselse Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) moet een Jeugdraad oprichten.
— meer achtergrondinformatie over dit nieuwe Jeugddecreet (website Ambrassade)
Decreet Lokaal Bestuur
Net als alle andere gemeentelijke adviesraden moeten cultuurraden ook de basisprincipes uit het Decreet Lokaal Bestuur respecteren, die gelden voor alle raden (sinds 2019):
- alleen de gemeenteraad kan overgaan tot de organisatie van adviesraden
- de gemeenteraad bepaalt bij reglement de concrete vorm en werking
- ten hoogste twee derde van de leden van de raden is van hetzelfde geslacht
- leden van gemeenteraad en college kunnen geen stemgerechtigd lid zijn
Opmerking: Wat te doen als men echt niet voldoende mannen/vrouwen kan aantrekken? Zie hier voor meer info.
— meer informatie over de algemene regels voor adviesraden
Cultuurpact
Het beleidsthema ‘jeugd’ valt ook onder het toepassingsgebied van het Cultuurpact: ook op die manier blijft inspraak in het jeugdbeleid via een adviesraad een wettelijke verplichting. Het Cultuurpact is immers een “wet van openbare orde” en dus blijven onderstaande principes gelden (in beginsel zelfs primeren boven andere regels):
Hoofdstuk III – Deelneming aan de voorbereiding en de uitvoering van het cultuurbeleid
Art 6: Elke overheid moet alle erkende representatieve verenigingen en alle ideologische en filosofische strekkingen betrekken bij de voorbereiding en de uitvoering van het cultuurbeleid [incl. jeugdbeleid]. Met dit doel zullen zij een beroep doen op passende, bestaande of op te richten organen en structuren, met het oog op inspraak of advies.
Art 7: Deze organen van advies worden zo samengesteld dat de vertegenwoordiging van de ideologische en filosofische strekkingen alsmede van de gebruikersgroeperingen wordt verzekerd en dat een onrechtmatig overwicht van één der strekkingen of van een geheel van organisaties van de gebruikers die beweren tot éénzelfde strekking te behoren, vermeden wordt. Bij de aan de overheid overgezonden adviezen kunnen minderheidsnota’s worden gevoegd.
— meer informatie op cultuurpact.be
Extra uitleg
Het nieuwe Jeugddecreet van 2023 biedt ruimte voor een creatieve aanpak van de lokale jeugdraden. De Wakkere Burger zou adviseren: Zet de organisatie van goede participatie voorop en hou niet vast aan traditionele, oude vormen. Maak werk van soepele structuren en een meer dynamische aanpak die mikken op inhoudelijk sterk advies en een bredere, diverse betrokkenheid.
— meer informatie over jeugdraden op deze webpagina van Bataljong
— meer informatie over jeugdbeleid op deze webpagina van de Ambrassade.
Laatste aanpassingen: 24/04/2025